Nederlandse vertaling en bewerking: Marko Faas (argus@dds.nl)
Regelmatig gepost in o.a. nl.internet.welkom.
Laatste bewerking: 17 mei 2003
Dit artikel mag vrijelijk worden gekopieerd en doorgegeven (sterker nog,
we moedigen je aan om dat te doen!), zolang de namen van de auteurs en
bewerkers intact blijven. (Wijzigingen niet zonder overleg met de vertaler.)
Introductie:
------------
Adverteren op Usenet is een onderwerp waarover nogal wat misverstanden
bestaan. Het doel van dit artikel is om uit te leggen wat wel en wat niet
kan met betrekking tot adverteren op Usenet en hopelijk iedereen een hoop
irritatie en zorgen te besparen.
Om te beginnen moeten we eerst eens kijken naar de termen. "Usenet" is
*niet* hetzelfde als "internet". Usenet is het systeem van on-line
discussies, ook wel nieuwsgroepen genaamd. Bijvoorbeeld nl.misc, dds.dds,
xs4all.sjaalman, vpro.villa65 en de internationale groepen zoals alt.war,
soc.culture.netherlands, rec.humor.
Hoe je commerciële activiteiten kunt ondernemen op het internet zal deze
VVV (Veel Voorkomende Vragen, en antwoorden daarop) niet behandelen. Er zal
alleen worden ingegaan op het onderwerp 'adverteren in Usenetgroepen'.
De filosofie van Usenet
-----------------------
Usenet begon in 1980 als een Unixnetwerk dat computers verbond waarvan
de gebruikers snel op de hoogte wilden zijn van verbeteringen in Unix-
configuraties en waarmee onderling gediscussieerd kon worden over dit
soort computers. Het berichtenverkeer begon met een paar berichten per
week, maar het systeem was zo zinvol dat weldra een grote hoeveelheid
berichten verzonden werd. Vrij snel daarna verschenen ook allerlei
forums over sciencefiction, mens en computer, en andere onderwerpen.
In het begin was Usenet voornamelijk een platform dat onderhouden werd
door educatieve instellingen zoals universiteiten en hogescholen, door
wetenschappelijke organisaties en onderzoeksinstellingen en door grote
commerciële ondernemingen die in het bezit waren van Unixcomputers.
Vandaag de dag heeft Usenet miljoenen gebruikers die door middel van
internetaanbieders en bedrijven uit alle denkbare branches uit de hele
wereld toegang hebben. Desalniettemin is de heersende etiquette op
Usenet afkomstig uit de universitaire en wetenschappelijke wereld, waar
begonnen werd met het netwerk.
Het feit dat deze gebruiken destijds zijn ontstaan en dat tegenwoordig
veel meer mensen op Usenet aanwezig zijn, doet niets af aan de woede
en frustratie die veel mensen voelen als deze etiquette wordt overtreden.
Een van die gebruiken is dat het als onbeschoft wordt ervaren als men
Usenet gebruikt voor advertenties met commerciële bedoelingen.
Advertenties worden over het algemeen gezien als een niet ter zake
doende (off-topic) onderbreking van een discussie in een willekeurige
nieuwsgroep (een nieuws- of discussiegroep is de Usenetequivalent voor
prikbord of praatgroep). Elke nieuwsgroep behandelt een aantal van
tevoren vastgestelde onderwerpen. Wil deze groep effectief blijven
functioneren, dan moeten de gebruikers dus alleen ter zake doende
berichten plaatsen (on-topic blijven). Als niemand zich aan de onderwerpen
van de specifieke nieuwsgroepen zou houden en iedereen gewoonweg alles zou
posten waar hij het maar leuk vindt, blijft er niets over van het systeem.
Vanwege de gedecentraliseerde aard van Usenet is er niemand of niets dat
mensen kan 'dwingen' on-topic te blijven. Het is de verantwoordelijkheid
van elke gebruiker om de Usenet-cultuur van open discussies te behouden
en niets te posten wat niet in een nieuwsgroep thuishoort.
Een beeldspraak
---------------
Vergelijk Usenet met een vergadering op school, bij de vereniging of in
een bedrijf.
Tijdens deze vergadering praten mensen met elkaar over een bepaald
onderwerp, bijvoorbeeld over een klaarover op de drukke straat, of over
de prijzen in de kantine of over het nieuwe beleid dat je bedrijf wil
gaan voeren.
Middenin de discussie komt opeens de plaatselijke slager binnenwandelen,
gaat voor de spreker staan en leest hardop hoeveel de rookworst deze week
bij hem kost. Zonder reactie af te wachten vouwt hij zijn papiertje weer
op en loopt zonder verder iets te zeggen naar buiten.
Stel je voor dat elke keer als iemand een betoog probeert te houden,
iemand binnenkomt en hardop een advertentie voorleest die niets met de
discussie te maken heeft.
Je zult het met me eens zijn dat het heel snel totaal onmogelijk
wordt om nog een effectieve vergadering te houden.
Op Usenet geldt hetzelfde: als er constant niet ter zake doende
advertenties zouden verschijnen in de nieuwsgroepen wordt een zinvolle
discussie onmogelijk gemaakt.
De verborgen kosten
-------------------
Een van de aantrekkelijke kanten van het adverteren op Usenet is dat het
zo goedkoop is. Je betaalt enkele tientjes per maand voor een
internetaccount en je kunt miljoenen mensen bereiken zonder dat daar extra
kosten aan verbonden zijn.
Maar vergis je niet: er zijn wel degelijk extra kosten! Elk bericht dat je
post, neemt ruimte in beslag op elke harde schijf waar het bericht belandt.
Aangezien vele duizenden systemen op het Usenet zijn aangesloten, eist het
bericht dus duizenden KB's aan harddiskruimte.
Mensen vinden het niet erg om te betalen voor Usenet, aangezien ze weten
dat anderen het leuk vinden om in deze discussies deel te nemen. Bovendien
is het een soort wederzijds rugkrabben: "Jij laat mijn berichten gratis
op je systeem, ik zorg dat jouw berichten voor niets op mijn systeem
kunnen staan."
Iedereen profiteert van interessante, informatieve of humoristische
discussies, dus niemand vindt het erg om te betalen voor de ruimte.
Maar er is maar een persoon die profiteert van een advertentie en dat is
de adverteerder. Tuurlijk, je kunt zeggen dat de mensen die een advertentie
zien ook profiteren, maar als je dat afzet tegen het verlies van een
nieuwsgroep als het onbruikbaar wordt door allerlei advertenties, is het
een slechte handel.
Niemand wil gratis schijfruimte verstrekken aan iemand die - heel egoïstisch -
een advertentie post in elke Usenetnieuwsgroep.
Vergeet ook niet dat hetzelfde bericht dat doorgeplaatst (gecrosspost) is
naar andere nieuwsgroepen net zo vaak wordt vermenigvuldigd als het
doorgepost is.
Hoe *wel* te adverteren op Usenet?
--------------------------------------
Er zijn wel een aantal geaccepteerde manieren om te adverteren op Usenet.
*---*
| 1 | Een ter zake doend memo (on-topic notice)
*---*
Als je een product of dienst aanbiedt die valt binnen de onderwerpen die
voor een bepaalde nieuwsgroep zijn vastgesteld, mag je dit aan de gebruikers
laten weten. Het is *meestal* prima om *een* memo te plaatsen.
Let op het woord "memo". Een memo is een korte vermelding van een product
en een beknopte verwijzing naar een URL, adres of telefoonnummer waar
geinteresseerden meer informatie kunnen krijgen.
Het is geen verkooppraatje. Het is geen advertentie. Het is geen
'KOOP KOOP KOOP'-bericht. Het is een memo.
Een keer plaatsen is voldoende. Als je je memo elke week post, irriteer je
mensen heel snel.
Maak in je Subject al duidelijk waar het over gaat. Een commerciële
aankondiging begin je dus met "Subject: COMMERCIEEL: ...". Daarachter
verschijnt dan de naam van de dienst of het product en het soort.
Bijvoorbeeld: "COMMERCIEEL: Nieuwe racefiets van RATAVUS, de Sportline".
Probeer ook je memo zo hype-vrij mogelijk te houden. Dus geen grote
koppen en geen wervende teksten. Gewoon een korte beschrijving en manieren
waarop mensen meer informatie kunnen aanvragen of krijgen.
Bijvoorbeeld, je bent een fabrikant van fietsen en je wilt een berichtje
plaatsen over een nieuw soort stuur dat je net op de markt hebt gebracht.
Je berichtje past dan prima in nl.fiets. Je Subject kan dan zo luiden:
"COMMERCIEEL: nieuw soort fietsstuur".
Het woord commercieel geeft mensen die geen commerciële postings onder
ogen willen krijgen de kans om dit eruit te filteren. Dat scheelt weer
een heleboel irritatie aan beide zijden.
Hetzelfde bericht in bijvoorbeeld nl.tuinen is behoorlijk onbeschoft,
aangezien nl.tuinen niets met fietsen van doen heeft.
Een manier om te kijken of een posting past in een nieuwsgroep is het lezen
van het charter. Het charter is het document waarin beschreven staat waar
de nieuwsgroep in zijn algemeenheid over gaat en welke onderwerpen
toegestaan zijn, met voorbeelden. Charters zijn uitgevonden voor de grote
internationale groepen, maar zijn ook van toepassing in bijvoorbeeld de
nl-hiërarchie.
Waar kun je een charter vinden? Nu, in de meeste gevallen wordt een charter
regelmatig gepost in de betreffende nieuwsgroep of is het opgenomen in de
VVV of FAQ van de nieuwsgroep. Je kunt het ook opvragen in nl.newsgroups of
bij de internetaanbieder of instelling die de groepen heeft opgericht (bij
Xs4all voor de xs4all-hiërarchie en bij de beheerders van De Digitale Stad
voor de dds-hiërarchie).
Is het niet mogelijk om de charters te vinden, kijk dan naar berichten uit
de groep of vraag een vaste bezoeker van de groep of je memo wel of niet
past.
Bovenstaande is geen garantie dat ook wel ter zake doende advertenties
goed ontvangen worden. Sommige groepen worden zo vaak lastig gevallen met
commerciële mededelingen (al dan niet op de goede manier of op de goede
